Phần III - Nghĩ về thơ và nghĩ ngoài thơ (phác thảo, 1996) 2 http://hamisky.net/trang-tho/tho-viet-nam/trang-tho-che-lan-vien-tho-viet-nam/di-cao-tho/phan-iii-nghi-ve-tho-va-nghi-ngoai-tho-phac-thao-1996-2/ Thu, 08 Aug 2019 21:22:02 +0000 en-US hourly 1 Ai? Tôi! https://hamisky.net/ai-toi/ https://hamisky.net/ai-toi/#respond Thu, 08 Aug 2019 21:22:02 +0000 http://hamisky.net/?p=6695 Mậu Thân 2.000 người xuống đồng bằng Chỉ một đêm, còn sống có 30 Ai chịu trách nhiệm về cái chết 2.000 người đó? Tôi! Tôi – người viết những câu thơ cổ võ Ca tụng người không tiếc mạng mình trong mọi cuộc xung phong Một trong ba mươi người kia ở mặt trận […]

The post Ai? Tôi! appeared first on Hami's Sky.

]]>

Mậu Thân 2.000 người xuống đồng bằng
Chỉ một đêm, còn sống có 30
Ai chịu trách nhiệm về cái chết 2.000 người đó?
Tôi! Tôi – người viết những câu thơ cổ võ
Ca tụng người không tiếc mạng mình trong mọi cuộc xung phong
Một trong ba mươi người kia ở mặt trận về sau mười năm
Ngồi bán quán bên đường nuôi đàn con nhỏ
Quán treo huân chương đầy, mọi cỡ
Chả huân chương nào nuôi được người lính cũ!
Ai chịu trách nhiệm vậy?
Lại chính là tôi!
Người lính cần một câu thơ giải đáp về đời
Tôi ú ớ
Người ấy nhắc những câu thơ tôi làm người ấy xung phong
Mà tôi xấu hổ
Tôi chưa có câu thơ nào hôm nay
Giúp người ấy nuôi đàn con nhỏ
Giữa buồn tủi chua cay vẫn có thể cười


1987

(Rút trong sổ tay Thơ, tập 5)

Nguồn: Chế Lan Viên toàn tập, NXB Văn học, 2002 (do Vũ Thị Thường sưu tầm và biên soạn)

 

The post Ai? Tôi! appeared first on Hami's Sky.

]]>
https://hamisky.net/ai-toi/feed/ 0
Ảo tưởng https://hamisky.net/ao-tuong/ https://hamisky.net/ao-tuong/#respond Thu, 08 Aug 2019 21:20:58 +0000 http://hamisky.net/?p=6693 Anh dựng những câu thơ cầu vồng ngũ sắc Ra khỏi đó, người ta rơi tõm vào đống rác Anh dựng những câu thơ hoa quỳnh, hoa huệ đầm hương Ra khỏi đó, chạm phải điều thối hoắc Của những điều chó chết bên đường Tôi thèm những câu thơ lạnh lẽo của Bắc Băng […]

The post Ảo tưởng appeared first on Hami's Sky.

]]>

Anh dựng những câu thơ cầu vồng ngũ sắc
Ra khỏi đó, người ta rơi tõm vào đống rác
Anh dựng những câu thơ hoa quỳnh, hoa huệ đầm hương
Ra khỏi đó, chạm phải điều thối hoắc
Của những điều chó chết bên đường
Tôi thèm những câu thơ lạnh lẽo của Bắc Băng Dương hay Nam Cực
Rét buốt
Trắng muốt
Rơi ra ngoài mà tiềm ẩn những gì không ai hiểu hết
Tâm hồn hiểu nó phải lên điểm cực
Đứng trước nó như trước tôn giáo thiêng liêng


1988
(Rút trong tập nháp Nhặt)

Nguồn: Chế Lan Viên toàn tập, NXB Văn học, 2002 (do Vũ Thị Thường sưu tầm và biên soạn)

The post Ảo tưởng appeared first on Hami's Sky.

]]>
https://hamisky.net/ao-tuong/feed/ 0
Ấy https://hamisky.net/ay/ https://hamisky.net/ay/#respond Thu, 08 Aug 2019 21:19:54 +0000 http://hamisky.net/?p=6691 Năm ấy, ngõ ấy, mặt người ấy, hoa đào ấy, gió đông ấy, thơ Thôi Hộ ấy, và mùa thôi ủng hộ ấy, lòng người chảy trôi mặc dù câu thơ tồn tại ấy, sự phục hồi của hoa đào năm ngoái ấy, cái hồn ma của ngõ cũ năm xưa ấy, sự vắng tanh […]

The post Ấy appeared first on Hami's Sky.

]]>

Năm ấy, ngõ ấy, mặt người ấy, hoa đào ấy, gió đông ấy,
thơ Thôi Hộ ấy, và mùa thôi ủng hộ ấy, lòng người
chảy trôi mặc dù câu thơ tồn tại ấy, sự phục hồi của
hoa đào năm ngoái ấy, cái hồn ma của ngõ cũ năm xưa
ấy, sự vắng tanh vắng ngắt của mặt người năm nay,
năm sau, năm nữa ấy, cái hủy diệt của gió đông đến
đông cả máu người ấy, và dù máu người đông lại dưới
mồ, nhưng cái không chết của hoa hoa, người người
trong thơ Thôi Hộ ấy, dù tất cả ta ta mình mình đi về
cõi ấy, bằng con đường ấy, dòng sông và ngọn đèn,
ngọn gió ấy, hỡi ơi, thế mà ta vẫn làm thơ ấy!


1987
Rút trong tập nháp Cầm tay, tập 2

Nguồn: Chế Lan Viên toàn tập, NXB Văn học, 2002 (Vũ Thị Thường sưu tầm, biên soạn)

 

The post Ấy appeared first on Hami's Sky.

]]>
https://hamisky.net/ay/feed/ 0
Ba lần https://hamisky.net/ba-lan/ https://hamisky.net/ba-lan/#respond Thu, 08 Aug 2019 21:18:55 +0000 http://hamisky.net/?p=6689 Hoan hô! Hoan hô! Hoan hô! Đả đảo! Đả đảo! Đả đảo! Kiên quyết! Kiên quyết! Kiên quyết! Thành công! Thành công! Thành công!… Tại sao lại phải ba lần? Chúng ta bỗng dưng thành vẹt! Nếu một lần thì sao? Nếu hai lần, tôi muốn dừng, suy nghĩ Hoặc có thể không hô lên […]

The post Ba lần appeared first on Hami's Sky.

]]>

Hoan hô! Hoan hô! Hoan hô!
Đả đảo! Đả đảo! Đả đảo!
Kiên quyết! Kiên quyết! Kiên quyết!
Thành công! Thành công! Thành công!…
Tại sao lại phải ba lần?
Chúng ta bỗng dưng thành vẹt!
Nếu một lần thì sao?
Nếu hai lần, tôi muốn dừng, suy nghĩ
Hoặc có thể không hô lên lần nào
Mà tôi ủng hộ đến hồng cầu sau chót của tôi
Thế nhưng hoan hô thì phải là nắm tay và hô đến ba lần
Đả đảo cũng như thế nốt
Ai bày ra trước?
Luật nào?
Thế nhưng hễ hoan hô thì ba lần ta phải hoan hô
Người người làm như vậy
Cứ mỗi ngày như thế
Mà ý các câu thơ mòn dần
Mà ta không thấy lộc cây ra tán lá
Mà ta với hồn thơ thành xa lạ
Dần dần…


1987

(Rút trong nháp Cầm tay, tập 3)

Nguồn: Chế Lan Viên toàn tập, NXB Văn học, 2002 (do Vũ Thị Thường sưu tầm và biên soạn)

The post Ba lần appeared first on Hami's Sky.

]]>
https://hamisky.net/ba-lan/feed/ 0
Các mùa hoa https://hamisky.net/cac-mua-hoa/ https://hamisky.net/cac-mua-hoa/#respond Thu, 08 Aug 2019 21:17:54 +0000 http://hamisky.net/?p=6687 Thôi không còn chờ mùa hoa phía trước Mà ngoái đầu nhẩm lại các mùa hoa phía sau Đấy là quy luật Nhận mà không đau Nhớ từ mùa hoa trong vườn mẹ Lúc ấy là mai hay đào? Lại nhớ mùa hoa xoan xứ Huế Màu ngọc hồng trong chiêm bao… Thôi cho ta […]

The post Các mùa hoa appeared first on Hami's Sky.

]]>

Thôi không còn chờ mùa hoa phía trước
Mà ngoái đầu nhẩm lại các mùa hoa phía sau
Đấy là quy luật
Nhận mà không đau

Nhớ từ mùa hoa trong vườn mẹ
Lúc ấy là mai hay đào?
Lại nhớ mùa hoa xoan xứ Huế
Màu ngọc hồng trong chiêm bao…

Thôi cho ta khỏi đếm từng mùa hoa một
Ta có còn nó đâu?
Không phải hoa khuất mà ta khuất
Ta đi vào xứ không màu.

Cảm ơn một mùa ở trên trái đất
Cái hành tinh không vắng lặng giữa thiên hà
Không phải chỉ vì có hơi người ấm áp
Mà vì còn có các mùa hoa.

Dù là một chiếc hoa dại hoa vườn nhỏ nhặt
Ở trong cõi không màu, ta vẫn thấy nó từ xa.


Nguồn: Chế Lan Viên toàn tập, NXB Văn học, 2002 (Vũ Thị Thường sưu tầm, biên soạn)

 

The post Các mùa hoa appeared first on Hami's Sky.

]]>
https://hamisky.net/cac-mua-hoa/feed/ 0
Chơi https://hamisky.net/choi/ https://hamisky.net/choi/#respond Thu, 08 Aug 2019 21:16:57 +0000 http://hamisky.net/?p=6685 Ở đâu chơi chiến tranh, chơi cờ, chơi cờ người, chơi cờ giết người Chơi những cuộc giết người cắm cờ… Chơi bi, chơi bi-a, chơi bi kịch, chơi bi quan, bi thảm… Chơi phong cảnh, chơi non bộ, chơi làm bộ… Ở đây chơi chữ Đem chữ ra mà chơi Chữ trá hình – […]

The post Chơi appeared first on Hami's Sky.

]]>

Ở đâu chơi chiến tranh, chơi cờ, chơi cờ người, chơi cờ giết người
Chơi những cuộc giết người cắm cờ…
Chơi bi, chơi bi-a, chơi bi kịch, chơi bi quan, bi thảm…
Chơi phong cảnh, chơi non bộ, chơi làm bộ…
Ở đây chơi chữ
Đem chữ ra mà chơi
Chữ trá hình – đang là ta, nó hóa ra mình
Chữ đa nghĩa – ở bên bờ vô nghĩa
Để chơi trò chơi ấy
Nhưng kẻ đã sống thật, đem đời mình thật
Ra mà chơi trong chữ
Đầu chơi, sau thật
Vờ khóc cho thiên hạ khóc
Hóa ra mình là người đau nhất
Chơi cười, để cho thiên hạ cười
Thiên hạ chả thèm cười
Mình bày trò nên cứ phải cười liên thiên, liên tiếp, liên hồi…
Không thể ngừng chơi


1988
Rút trong tập nháp Nhặt

Nguồn: Chế Lan Viên toàn tập, NXB Văn học, 2002 (Vũ Thị Thường sưu tầm, biên soạn)

The post Chơi appeared first on Hami's Sky.

]]>
https://hamisky.net/choi/feed/ 0
Chuyến xe https://hamisky.net/chuyen-xe/ https://hamisky.net/chuyen-xe/#respond Thu, 08 Aug 2019 21:15:52 +0000 http://hamisky.net/?p=6683 Chuyến xe sau không còn anh nữa Xe vẫn chạy nghìn đời chỉ vắng anh thôi Nguyễn Trãi, Nguyễn Du… từng đi chuyến trước, Những chuyến xe không có khứ hồi. Nguồn: Chế Lan Viên toàn tập, NXB Văn học, 2002 (Vũ Thị Thường sưu tầm, biên soạn)  

The post Chuyến xe appeared first on Hami's Sky.

]]>

Chuyến xe sau không còn anh nữa
Xe vẫn chạy nghìn đời chỉ vắng anh thôi
Nguyễn Trãi, Nguyễn Du… từng đi chuyến trước,
Những chuyến xe không có khứ hồi.


Nguồn: Chế Lan Viên toàn tập, NXB Văn học, 2002 (Vũ Thị Thường sưu tầm, biên soạn)

 

The post Chuyến xe appeared first on Hami's Sky.

]]>
https://hamisky.net/chuyen-xe/feed/ 0
Con nhặng xanh https://hamisky.net/con-nhang-xanh/ https://hamisky.net/con-nhang-xanh/#respond Thu, 08 Aug 2019 21:14:52 +0000 http://hamisky.net/?p=6681 Hằng ngày anh đâu thấy nó Nhưng suốt đời, chẳng phút giây nào nó chẳng đợi chờ anh Không, không phải Nàng tình nhân khắc khoải nào đâu Mà là nó, con nhặng xanh thấy xác chết thì bâu Anh chỉ vừa tắt thở thôi, thì trên thi thể anh, nó đến Dù đó là […]

The post Con nhặng xanh appeared first on Hami's Sky.

]]>

Hằng ngày anh đâu thấy nó
Nhưng suốt đời, chẳng phút giây nào nó chẳng đợi chờ anh
Không, không phải Nàng tình nhân khắc khoải nào đâu
Mà là nó, con nhặng xanh thấy xác chết thì bâu
Anh chỉ vừa tắt thở thôi, thì trên thi thể anh, nó đến
Dù đó là người đẹp như Tây Thi, như Cléopatre…
Dù thiên tài như Einstein, Nguyễn Du…
Đều có con nhặng xanh đâu đó vo ve
Sẽ bay vào cái thây xám ngắt của mình khi mình tắt thở
Cái hôi thối của ta, ta chưa thấy
Nó đã thấy rồi, từ thuở…
Còn cái thơm tho của tuổi tên, danh vọng, của các vòng hoa
Nó lại cóc cần
Con nhặng ấy nói một câu cộc cằn:
“Mày là người, dù là vĩ nhân
Mày là người, mày không là bất tử!”
Do đó, anh phải thấy cho được con nhặng xanh
Khi chưa thấy nó
Và cả một đời anh, anh làm từng câu thơ là chính để tặng cho nàng Nhặng đó
Cái nàng cắt cổ anh và nhân loại
Chính nhờ Nàng mà anh chống với Thối Rữa, Hư Vô
Mà anh tồn tại
Anh viết những câu thơ mà thời gian không gặm nổi
Nhờ Nàng


Viết khoảng những năm 1987-1988
Rút trong tập Nháp 5

Nguồn: Chế Lan Viên toàn tập, NXB Văn học, 2002 (Vũ Thị Thường sưu tầm, biên soạn)

 

 

The post Con nhặng xanh appeared first on Hami's Sky.

]]>
https://hamisky.net/con-nhang-xanh/feed/ 0
Cờ đỏ sao vàng https://hamisky.net/co-do-sao-vang/ https://hamisky.net/co-do-sao-vang/#respond Thu, 08 Aug 2019 21:13:46 +0000 http://hamisky.net/?p=6679 Lịch sử đã chỉ còn là tiếng ù ù trong vỏ ốc, các chiến công lẫn cùng sóng bể Nỗi đau của cha ông không tan vào cốc rượu thì cũng hóa hư không, cũng hóa mây trời Ta đến sau, tựa vào thời đại biến trang thơ ta thành sấm sét Thành lá cờ […]

The post Cờ đỏ sao vàng appeared first on Hami's Sky.

]]>

Lịch sử đã chỉ còn là tiếng ù ù trong vỏ ốc, các chiến công lẫn cùng sóng bể
Nỗi đau của cha ông không tan vào cốc rượu thì cũng hóa hư không, cũng hóa mây trời
Ta đến sau, tựa vào thời đại biến trang thơ ta thành sấm sét
Thành lá cờ đỏ chói sắc vàng tươi


1987
Rút trong tập nháp Cầm tay, tập 2

Nguồn: Chế Lan Viên toàn tập, NXB Văn học, 2002 (Vũ Thị Thường sưu tầm, biên soạn)

 

The post Cờ đỏ sao vàng appeared first on Hami's Sky.

]]>
https://hamisky.net/co-do-sao-vang/feed/ 0
Giàn hoả https://hamisky.net/gian-hoa/ https://hamisky.net/gian-hoa/#respond Thu, 08 Aug 2019 21:12:47 +0000 http://hamisky.net/?p=6677 Thi sĩ, người làm ra lửa như Prométhée là kiểu ban đầu Kiểu về cuối là kiểu Mo-ri-xơn hay Thích Quảng Đức Anh ta lấy tất cả những lo âu, suy tư, hạnh phúc, khổ đau một đời làm củi Có khi nhen nhóm cả một đời mới thiêu được một mồi Ngồi lên chất […]

The post Giàn hoả appeared first on Hami's Sky.

]]>

Thi sĩ, người làm ra lửa như Prométhée là kiểu ban đầu
Kiểu về cuối là kiểu Mo-ri-xơn hay Thích Quảng Đức
Anh ta lấy tất cả những lo âu, suy tư, hạnh phúc, khổ đau một đời làm củi
Có khi nhen nhóm cả một đời mới thiêu được một mồi
Ngồi lên chất liệu đời mình
Rót vào đấy xăng của thời đại
Rồi lấy mình ra làm lửa châm vào
Bài thơ rực cháy
Không còn chữ, còn câu, còn vần, còn âm điệu
Mà là lửa, toàn bài là lửa
Cho đến tro tàn từng chữ cũng thiêng liêng
Lửa đa nghĩa, phóng ra ánh sáng hào quang đi bốn phía


1988
Rút trong tập nháp Nhặt

Nguồn: Chế Lan Viên toàn tập, NXB Văn học, 2002 (Vũ Thị Thường sưu tầm, biên soạn)

The post Giàn hoả appeared first on Hami's Sky.

]]>
https://hamisky.net/gian-hoa/feed/ 0