Ly rượu thọ

Danh mục Thơ Tố Hữu

Mã Chiếm Sơn buông cương và ngẫm nghĩ 
Ngựa rung đầu hí lạnh giữa tàn quân 
Đồi phong xa bốc khói, đỉnh non gần 
Đã khuất phục dưới lá cờ binh Nhật. 
Trán kiêu hãnh lần đầu trông xuống đất 
Mã nghẹn ngào: “Thôi hết, Mãn Châu ơi!” 
Và quân binh cúi lặng chẳng nên lời… 

Rồi từ đó, và gươm vàng võ phục 
Và cừu hận và lòng sôi rửa nhục 
Mã chôn sâu trong một cõi trời riêng 
Buông hồn đau, liễu rủ suối ưu phiền. 
Cốt oanh liệt đã khoác màu ẩn sĩ 
Rượu cứ rót cho say sưa lạc hỉ 
Đàn ca lên cho át tiếng đầu rơi 
Dưới gươm bay vun vút loáng xanh trời. 
Mãn Châu quốc đang những giờ hấp hối 
Gượng kêu lên, hỡi ôi lời trăn trối: 
“Chiếm Sơn đâu, cứu nước, Chiếm Sơn ơi!” 
Thì nơi kia Mã vén trướng, tươi cười 
Cúi lạy mẹ chúc mừng ly rượu thọ. 
Đào xuân thắm dâng hương vào cửa sổ 
Bạc xuân trong rắc trắng mái hành lang. 

Mẹ ngồi yên, như cốc nước e tràn 
Không dám động – và nhìn con lặng lẽ 
Nhưng mắt yếu bỗng rưng rưng ngấn lệ 
Trán nhăn nheo bỗng ửng máu tim già 
Và bàn tay run rẩy đỡ ly ngà 
Bỗng quật xuống nền hoa: ly rượu vỡ! 
Ly rượu vỡ tan tành. Ôi bỡ ngỡ 
Ôi hãi hùng. Mã tướng run toàn thân! 

Lần đầu tiên, Mã tướng run toàn thân! 
Ngoài chiến địa, Chiếm Sơn hằng ngạo nghễ 
Trông lửa đạn là trò chơi con trẻ 
Mà hôm nay Mã tướng run toàn thân 
Mà hôm nay Mã tướng chết hai phần! 
Nét nghiêm khắc cong vòng cung môi mỏng 
Nghe sôi sục cả linh hồn nóng bỏng. 
Người mẹ già thét lớn: “Mã Chiếm Sơn!” 
(Mã run lên) “Đâu giọt rượu căm hờn? 
Mãn Châu quốc nghe không mày, rên rỉ 
Dưới gót sắt của Phù Tang ích kỷ 
Đang mang quân giày xéo cả Trung Hoa 
Nước Trung Hoa yêu dấu của lòng ta 
Đã thống khổ bởi bao xiềng ngoại quốc! 
Chưa vừa ư những tai ương thảm khốc 
Đã đè trên dân tộc nước non mày! 
Có chi vui sông núi đỏ tràn thây 
Mà Mã tướng ngày nay dâng rượu cúc? 
Rượu cúc ấy, Chiếm Sơn, là rượu nhục!” 

Rừng phương xa loáng bạc nắng lung lay 
Hoa đào bay, trước cửa, hoa đào bay 
Trong hoa tuyết trắng ngần rơi lả tả… 
Và xuân ấy năm nghìn quân của Mã 
Đánh tan xương của Nhật, một sư đoàn.