Thơ Trần Tế Xương

Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu (1897)

Nhà nước ba năm mở một khoa, Trường Nam thi lẫn với trường Hà. Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ, Ậm oẹ quan trường miệng thét loa. Lọng cắm rợp trời, quan sứ đến, Váy lê quét đất, mụ đầm ra. Nhân tài đất Bắc nào ai đó? Ngoảnh cổ...

Lên đồng

Khen ai khéo vẽ sự lên đồng Một lúc lên ngay sáu bảy ông Sát quỉ, ông dùng thanh kiếm …gỗ, Ra oai, bà giắt cái …khăn hồng. Cô giương tay ấn, tan tành núi, Cậu chỉ ngọn cờ cạn rốc sông. Đồng giỏi sao đồng không giúp nước ?...

Lụt năm Bính Ngọ (1906)

Thử xem một tháng mấy lần mưa Ruộng hoá ra sông cỏ vật vờ Bát gạo Đồng Nai kinh chuyện cũ Con thuyền Quý Tỵ nhớ năm xưa Trâu bò buộc cẳng coi buồn nhỉ Tôm tép văng mình đã sướng chưa! Nghe nói miền Nam trời đại hạn Sao không san...

Mất hai hào

Gặp ván bài đen đã chẳng ù Nào ngờ lại gặp chú phi lu! Bỡn thì xin trả ngay cho tớ Chẳng trả thì xơi cái tử cù. Nguồn: Thơ văn Trần Tế Xương, tr. 58, NXB Văn Học, 2010

Mẹ cái lầm (phú đắc)

“Vào rừng không biết lối ra Thấy cây núc nác ngỡ là vàng tâm” (ca dao) Hỡi đứa ôm cây, tớ bảo thầm: Ruột vàng nhưng lưỡi nó thì thâm! Tìm hươu chẳng thấy, cha thằng hoáng, Xấu hổ khôn che, mẹ cái lầm! Nguồn: Thơ văn Trần...

Mẹ vợ với chàng rể

Ai về nhắn bảo việc này cho: Nhắn bảo ai rằng việc nhỡ to! Chép miệng, bà nuôi to cái dại, Phờ râu, ông rể ẵm con so! Cắm sào sâu quá nên thêm khổ, Néo chặt dây vào hoá phải lo. Vẫn biết sống lâu nhiều sự lạ Tử qui thắt lại...

Mồng hai Tết viếng cô Ký

Cô Ký sao mà đã chết ngay? Ô hay, trời chẳng nể ông Tây! Gái tơ đi lấy làm hai họ Năm mới vừa sang được một ngày. Hàng phố khóc bằng câu đối đỏ, Ông chồng thương đến cái xe tay! Gớm gan cho những cô con gái Còn rủ rê nhau lấy...

Một nén tâm hương

Im ỉm thâu đêm lại thẳng ngày Bệnh đâu có bệnh lạ lùng thay! Thuốc thang nghĩ lại chua mà đắng Đường mật xem ra ngọt hoá cay Lắm bệnh bạn bè lui lại ít Nặng lòng họ mạc hỏi han đầy Chỉ bền một nén tâm hương nguyện Thuốc...

Mùa nực mặc áo bông

Bức sốt nhưng mình vẫn áo bông Tưởng rằng ốm dậy hoá ra không! Một tuồng rách rưới con như bố Ba chữ nghêu ngao vợ chán chồng Đất biết bao giờ sang vận đỏ? Trời làm cho bõ lúc chơi ngông! Gần chùa gần cảnh ta tu quách Cửa Phật...

Mưa tháng bảy

Sang tuần tháng bảy tiết mưa ngâu Nắng mãi thì mưa cũng phải lâu Vạc nọ cầm canh thay trống mõ Rồng kia phun nước tưới hoa màu Ì ào tiếng học nghe không rõ Mát mẻ nhà ai ngủ hẳn lâu Ông lão nhà quê tang tảng dậy Bảo con mang đó chớ...